Toplumsal medya uygulamalarına artık hayatımızın her yerinde rastlıyoruz. Vakitle hayatımızla özdeşleşen bu platformlar, güçlendikçe kitlelerin idaresi üzere farklı ve berbat gayeler için de kullanılmaya başlandı.

İsviçre’nin Lozan kentinde bulunan İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü (EPFL), 2015 ile 2019 yıllarını kapsayan ve Türkiye üzerine odaklanan bir araştırma gerçekleştirdi. Bu araştırmanın sonucunda Türkiye’de görmekte olduğumuz Twitter trendlerin neredeyse yarısının uydurma olduğu ortaya çıktı.

Türkiye trendlerinin yüzde 47’si, global trendlerin ise yüzde 20’si geçersiz:

Twitter’ın etiket (#) üzerine şurası trend sistemi, belli bir vakit aralığında en çok paylaşılan hususları, kelamları yahut tanınan etiketleri alıp liste haline getiriyor ve kullanıcılara bu listeyi sunarak şimdiki bahislerden haberdar olunmasını sağlıyor. Teoride epey pak görünen bu sistem ne yazık ki, araştırmalara nazaran yıllarca berbat hedefler üzerine kullanıldı ve daha berbatı, kullanılmaya devam ediyor.

İlgili Makale
Dışişleri Bakanı'ndan Thodex CEO'su ile İlgili Açıklama

Araştırmadaki vazifelilerden Tuğrulcan Elmas; Türkiye’deki trendlerin yüzde 47’sinin, global trendlerin ise yüzde 20’sinin geçersiz olup botlar tarafından oluşturulduğunu açıkladı. Elmas, 2015 yılının Haziran ayından 2019 yılının Eylül ayına kadar 108 bin bot hesabın ortaya çıkarıldığını da ekledi.

Açıklamalara nazaran bu bot hesapların içinde hem mutabakatlı şahıslar hem ziyanlı bir yazılımı telefonuna indirmiş olan bireyler hem de gerçek bireylerin bilgilerini kullanan uydurma hesaplar bulunuyor. Bu şahısların, hesaplarının trendleri manipüle etme emeliyle kullanıldığından haberleri olmuyor. Haberleri olduğunda da ne yapacakları konusunda bilgileri olmuyor.

Ne cins başlıklar kullanılıyor?

Kumar reklamları, yanlış bilgi sunan kampanyalar, politik sloganlar ve savunmasız topluluklara karşı yapılan nefret telaffuzları, başlıkların ortasında en yaygın olanlardan.

İlgili Makale
Twitter işletme hesapları için yeni dizayna geçti

Araştırmadaki bir öbür muharrir Rebekah Overdorf’un açıklamalarına nazaran Twitter trendleri epey fazla ilgi çektiği için bu durum, epey büyük problemlere yol açabilir. Overdorf, açıklamalarında örnek olarak trendlerde yer almış olan uydurma #SuriyelilerDefolsun etiketini gösteriyor ve medyada büyük tartışmalara yol açmış olan bu etiketin büsbütün manipüle hedefli oluşturulduğunu belirtiyor.

Twitter bu mevzuda ne yapıyor?

Açıklamalara nazaran araştırmacılar, Twitter ile iki defa bağlantıya geçti. Birincisinde rastgele bir değişiklik yapmayı reddeden Twitter, ikinci evrede araştırmacıların göndermiş olduğu mail’lere yanıt vermedi. Elmas’ın kelamlarına nazaran sorun hâlâ devam etmekte. Yani manipüle emelli açılan trendler hâlâ varlığını sürdürmekte ve Twitter trend algoritmasının bu savunmasızlığı düzeltilmedikçe düzmece trendler, tıpkı usullerle var olmaya devam edecekler. Araştırmanın tamamına buradan ulaşabilirsiniz.