Soru sormaktan, merak etmekten ve öğrenmekten bıkmayanlar için tekrar birbirinden merak uyandırıcı bilgilerle karşınızdayız;

1. Nanenin Tadı Nasıl Oluyor da Serin Hissettiriyor?

Bir şeyin serin yahut sıcak olduğunu algılamamızın sebebi sinirlerimizde yarattığı elektrik sinyalleri. Beyin bu sinyalleri aldığında farklı kategorilere ayırarak “bu çok sıcak, sakın ona dokunma!”, ya da “bu gereğince serin” üzere yorumlar üretiyor. Nane, etkin bileşeni olan mentol nedeniyle serinlik ve tazelik hissi vermekte. Mentol, hudut hücrelerindeki gözenekleri etkileyebiliyor ve bunun sonucunda hücredeki elektrik aktivitesi değişime uğruyor. Mentolün elektrik aktivitesini kandırarak yarattığı sinyalle, sahiden soğuk olan bir unsurun algılanması sırasında üretilen sinyalin ortasında hiçbir fark yok. Dolayısıyla  beyne ulaşan ileti da soğuk bir unsur ile karşılaşıldığı tarafında oluyor. Tüm bunların sonucunda nane yediğimizde serinlemiş hissediyoruz.

2. Bebeklerin Gözlerinin Rengi Neden Vakitle Değişir?

İlgili Makale
ThemeForest Tema Tasarımı ile Para Kazanmak - En Çok Kazananlar

İris yapısına, saça ve deriye rengini veren şey melanin pigmentidir. Melanin, melanosit ismi verilen hücreler tarafından üretilir. Bir insanın gözünün ne renk olduğu melanin pigmentinin ölçüsüne ve niteliğine bağlıdır. Bebekler doğduklarında sahip oldukları melanin ölçüsü çok az olduğu için gözleri ekseriyetle gri-mavi renktedir. Bebekler doğduktan sonra ışık, melanosit hücrelerindeki melanin üretimini tetikler. Lakin melanin üretimi deri ve saçlarda olduğu üzere daima değildir. Genel olarak bir yıl içinde genetik olarak belirlenen melanin ölçüsüne ulaşılır. Saç rengi de çoklukla bebekler büyüdükçe yoğunlaşır.

3. Soğuk Gecelerde Sesler Neden Daha Net Duyulur?

Ses dalgaları soğuk havada daha yavaş hareket eder. Zira ses havada basınç dalgaları oluşturarak ilerler ve hava soğukken, havayı oluşturan gaz moleküllerinin ortalama kinetik gücü daha düşük olduğu için, ses dalgaları daha yavaş hareket eder.

Gün içinde Güneş’ten gelen güç havanın ısınmasına neden olur. Ses sıcak havada hareket ederken, atmosferin üst kısımlarındaki soğuk hava ses dalgalarının üst yanlışsız taraf değiştirmesine neden olur. Bu ışığın bir ortamdan öbür bir ortama, örneğin havadan suya geçerken kırılmasına benzetilebilir.

Havanın yerin yüzeyine yakın kısımlarında üst kısımlarına nazaran daha soğuk olduğu durumlarda, örneğin geceleri ise ses dalgaları yerin yüzeyine hakikat taraf değiştir. Bu durum olağan şartlarda duyamayacağımız, daha uzak aralardan gelen sesleri duyabilmemizi sağlar.

4. Madeni Paraların Kenarları Neden Tırtıklı Olur?

İlgili Makale
3 Sayısına Garezi Olan Valve'ın Gelmiş Geçmiş En Yeterli 13 Oyunu

Kağıdın icadından evvelki periyotlarda, birinci paralar altın, gümüş yahut bakır üzere pahalı madenlerden üretilirdi. İşte bu vakitlerde bilhassa altın ve gümüş paraların kenarlarını kazıyarak az da olsa bu bedelli madenden biriktirmek mümkün oluyordu. Bunu yapmayı başarabilenler, biriktirdikleri madenleri tekrar kullanıyorlardı. Aslında birinci madeni paraların köşeli üretilmemiş olmasının sebebi de budur. Zira yuvarlak bir madeni, biçimini değiştirmeden kazımak çok daha zordur. Fakat bu zorluğun bile üstesinden gelebilenler olduğu için yeni bir tahlil üretilmek zorunda kalındı. Böylelikle madeni paraların kenarlarına girinti ve çıkıntılar eklendi. Bu sayede paranın kenarı kazındığında çabucak belirli oluyor ve bu türlü bir parayı kimse kabul etmiyordu. Çağdaş madeni paralarda artık bedelli madenler kullanılmıyor. Fakat buna karşın kenarında kabartma yahut yazılar olması büsbütün bir uygulama alışkanlığından kaynaklanıyor.

5. Amerika’da Neden Metrik Sistem Kullanılmıyor?

İlgili Makale
Google Meet arayüz değiştiriyor, yenilikler geliyor

Amerika’da inç-pound sistemi kullanılmakta. Örneğin, bir futbol alanını metreyle değil yarda ile ölçüyorlar. Bu farkın sebebi Amerika’nın kuruluş yıllarına kadar uzanıyor. Kuzey Amerikalı sömürgeciler İngiliz Krallık Sistemi’ni kullanıyorlardı. Daha sonra öbür ülkeler ile ölçüm karmaşası ortaya çıkmaya başladığı için metrik sisteme geçmek istediler. Ancak bir ekip sebeplerden ötürü bu durumu ertelediler.

1865’te Avrupa’nın birçok artık bu yeni sisteme geçişini tamamlamıştı. 1866’da Amerika’da da bir yasa çıkarıldı. Kullandıkları sistemdeki tüm üniteler tek tek metrik sistem ünitelerine uyarlandı. Ancak 50 yıl içinde Avrupa’dan bu uyarlamadaki bedellerin yenilenmesi bir talep etti. Amerika bu standartları da kabul etti ve metrik sistemi resmen başlatmış oldu.

Ne var ki resmi olarak kabul etmiş olmaları, gündelik hayatta kullandıkları manasına gelmiyor. Günümüzde okullarda öğretiliyor zira pratikte daima iki sistem ortasında geçiş yapıp hesaplamaları gerekiyor. Lakin tüm sistemi tek seferde uyarlamak çok büyük bir maliyet demek. Bir de natürel Amerikan vatandaşlarının alışkanlıklarını değiştirmeleri de kolay değil.

Kaynak

6. Neden Sivrisinekler Birtakım İnsanları Daha Çok Isırır?

Bilim insanları sivrisineklerin neden kimi insanları ısırmayı daha çok tercih ettiğinin farklı nedenleri olduğunu öne sürüyor. Kan kümemiz, cildimizin kokusu ve yaydığımız CO2 ölçüsü bunlardan sırf birkaçı. Birtakım kan kümeleri sivrisinekler için daha iştah kabartıcıdır. Örneğin sivrisinekler 0 kümesi kana sahip insanları ısırmayı başkalarına nazaran daha çok tercih eder. Ayrıyeten terlerken laktik asit, ürik asit, üre üzere ziyanlı unsurlar bedenimizden dışarı atılır. Böylelikle derimizin kendine has kokusu oluşur. Sivrisinekler kokulara karşı hassas olduğundan bu durum sivrisineklerin kimi insanları daha kolay bulmasını sağlar. Bunun yanı sıra nefes verirken çıkardığımız CO2 ölçüsü da sivrisinekleri cezbeden bir öbür etkendir. Ne kadar çok CO2 açığa çıkarırsak sivrisinekler tarafından ısırılma olasılığımız da o kadar artar. 

7. Aynanın Gerçek Rengi Nedir?

Işık bir cisimle etkileştiğinde cisim tarafından soğurulabilir ya da yansıtılabilir. Lakin aynalar için durum biraz daha farklıdır. Karşısına koyulan cisim hangi renkteyse ayna o renkte görünür. Kusursuz bir aynanın yüzeyine çarpan ışığın tamamını yansıtması gerekir. Hasebiyle aynaların gerçek renginin beyaz olması gerekir. Bilimsel ya da teknolojik bir maksat için olmayıp günlük hayatta yaygın olarak kullanılan aynalar düz bir camın art yüzeyinin gümüş parçacıklarıyla ince bir sinema halinde kaplanmasıyla üretiliyor. Yapılan bir araştırmaya göre bu çeşit aynaların 510 nanometre dalga uzunluğundaki ışığı öteki dalga uzunluklarına nazaran daha fazla yansıttığını gösteriyor. Bu nedenle günlük hayatımızda yaygın olarak kullandığımız aynaların soluk yeşil renkte olduğu söylenebilir.

8. Midemizde Kelebekler Varmış Üzere Hissetmemize Sebep Olan Şey Nedir?

Ne vakit ki gerilim yaratan bir durumun gelişmekte olduğunu seziyoruz, bedenimiz anında aksiyon moduna geçiyor. Böylelikle kana karışan adrenalin düzeyimiz bir anda yükseliyor. Ayrıyeten otomatik hudut sistemi, kanımızı yaşamsal manada gerek duymadığımız bölgelerden süratle uzaklaştırmaya başlıyor. Örneğin mide ve bağırsaklardaki kan çekiliyor, bedenin bu ani durum için kullanacağı başka bölgelere pompalanıyor. Kan akışındaki bu değişimi büyük ölçüde yöneten kısım ise onuncu baş sonu olarak da bilinen vagus hududu isimli kısım. Vagus, kanın çekilmesiyle birlikte midenin işlevlerini yavaşlatmasına yardımcı oluyor. Lakin öbür taraftan kalbin atış ritmini de arttırıyor. Tüm bunlar bedenimizin ilkel bir biçimde yarattığı ani refleks sonucunda ve çok kısa müddetlerde gerçekleşiyor. Sonuç olarak bu etkiyi; “midemizde kelebeklerin uçması” olarak isimlendiriyoruz.

9. Kalkış ve İniş Esnasında Kabin Işıkları Neden Söndürülür?

Bu sürecin gayesi, ışıklar kısıldığında hem yolcuların, hem de uçuş mürettebatının görme duyularının karanlığa ahenk sağlayacak formda ayarlanmasıdır. Olağan ki bu, büsbütün bir güvenlik tedbiri olarak gerçekleştiriliyor. Zira herkes bu sırada yerde yanan zayıf ışıkları görmek zorundadır. Genelde iniş ve kalkış esnasında acil bir durum oluşma riski arttığı için, herkesin bu ışıkları izleyebilecek ve şayet bir tehlike sinyali verilirse, sinyali takip edebilecek durumda olması çok kıymetli. Ama yolcuların zirvede bulunan okuma ışıklarını kapatmaları gerekmez. Bu ışıklar epey kısık seviyede aydınlatma verdikleri için görüş kabiliyetlerini azaltacak oranda görsel bir yanılgı yaratamazlar. Ayrıyeten kabin ışıklarının kapatılmasının bir başka yararı da, bu halde uygulandığında iniş ve kalkış sırasında artan elektrik yükünü azaltıyor olmasıdır.

10. Karat Nedir? Neden Ölçü Ünitesi Olarak Kullanılır?

Keçiboynuzunun Yunanca ismi keration. İngilizce’de carob, Arapçada ise kırrat. Keçiboynuzu tohumu yüzyıllar boyunca elmas ölçmek için kullanılmıştır. Elmaslar, keçiboynuzu tohumu ile tartılarak satılmış ve bu yüzden de kırat ya da karat denilen ölçüye ismini vermiştir. Keçiboynuzu çekirdeği tabiatta yükü değişmeyen bir tohumdur. Bunun sebebi hem meyvesinden çıktıktan sonra bile kuruluğu sayesinde sabit tartıda kaldığı hem de içine su alması mümkünlüğünün çok az ve uzun vakte bağlı olduğu içindir. 

Keçiboynuzu çekirdeğinin dört tanesi bir dirhem eder ki bu da 3 gr. yüke denk geliyor. Bir satıcı iki dirhemlik bir şey satarken (8 çekirdek) lütfedip 1 çekirdek fazla tartarsa bu, malı alan kişinin prestijini gösterirmiş. Olağandan fazla giyinen, süslenen bireylere de “İki dirhem bir çekirdek” denmesi bundan kaynaklanıyor.

11. Isırgan Otu Neden Yakar?

Isırgan otunun yapraklarında ve gövdesinde içi boş tüp halinde ince tüyler vardır ve bu tüyler, temas edildiğinde ciltte tahrişe neden olan kimyasal unsurlar içerir. Bu kimyasal unsurlar ortasında formik asit (karıncalarda da bulunur), histamin, asetilkolin, serotonin bulunur.  Formik asidin beşerler üzerindeki zehirleyici tesiri düşüktür lakin ciltte tahrişe neden olur. Histamin, asetilkolin ve serotonin ise nörotransmiter özellikte olan, yani hudut hücreleri ortasında irtibatı sağlayan hususlardır. Bağışıklık sisteminin bir modülü olarak misyon yapan histamin, beyaz kan hücrelerinin ve kimi proteinlerin iltihaplı bölgeye geçişini hızlandırır ve yangıya sebep olur. Her ne kadar dokunmak acı verici olsa da ısırgan otu yüzyıllardır beşerler tarafından kaslardaki ve eklemlerdeki ağrıların, egzama, eklem iltihabı üzere hastalıkların tedavisi için kullanılıyor.