En başarısız toplumsal medya platformlarını hiç merak ettiniz mi? Biz ettik ve sizin için bu hesapların özelliklerine, fonksiyonlarına baktık. Lakin evvel toplumsal medyanın gelişiminden kısaca bahsedelim. 1990’lar ve öncesinde tüm dünya ile tek noktadan irtibat kurmanın bir yolu yoktu. Aslında toplumsal medyanın başlangıcı bunu mümkün kıldı. Beşerler dünyanın öbür ucundaki insanların bile o kadar uzakta olmadığını fark etti.

Elbette, iş dünyası da bunu bir fırsat olarak görmeye başladı. Birçok şirket, platformlar oluşturdu ve çeşitli teşebbüsler ortaya çıktı. Bunların büyük çoğunluğu muvaffakiyete ulaştı lakin kimileri hariç. İşte o bazıları…

Facebook’tan evvel Orkut vardı

1997 yılında birinci toplumsal ağ sitesi SixDegrees.com yayına başladı. Aslında yaklaşık 3,5 milyon kullanıcısı da vardı. Epeyce kolay olan sitede kullanıcılar panolarda yayın yaparak, ileti ve içeriklerini paylaşıyordu. Lakin 2001’de kapandı.

Google’da çalışan Türk mühendis Orkut Büyükkökten, birinci büyük toplumsal medya platformunu kurdu. Hem de kendi ismini verdi: Orkut. 2004 yılında yayına başlayan site, 300 milyon kullanıcıya ulaşmıştı. Lakin Facebook’un ortaya çıkıp, büyümesi ve Orkut’un mobile entegre olmaması üzerine gözden düştü. 2014’de Google, Orkut’u kapattı.

Google Wave, Google Buzz ve Google+

Google Buzz, 2009’da bir yıl evvel başlatılan Google Wave‘in yerini alarak 2010’da piyasaya sürüldü. Her iki siteyi de Facebook ile rekabet etmek için Orkut’tan sonra geliştirdi. Bu platformlar, kullanıcıların gönderilerini arkadaşlarıyla yahut herkese açık olarak paylaşmasını sağlıyordu.

Ayrıyeten içerikleri Twitter, YouTube, Flickr, Blogger ve öteki web sitelerinde paylaşma özelliği de vardı. Google Buzz’ın başarısızlığının nedeni, zımnilik problemiydi. Wave ise karmaşıklıklarla doluydu. Bu sıkıntılar, onların yok olmasına neden oldu.

İlgili Makale
Twitter Communities, niş toplulukları bir araya getirecek!

Başarısız toplumsal medya platformlarından biri de tekrar Google’dan Google Plus oldu. Google+ da Facebook’a karşı savaşı kaybetti. Gerçek şu ki Google Plus bir toplumsal ağ bile değildi. Tahminen de bu yüzden tutmadı. Teknik olarak bu mecranın şimdi ölmediğini belirtelim. Hâlâ partidesin fakat köşede tek başınasın.

Gerçek bir toplumsal ağ: Friendster

2002 yılında başlayan Friendster, birinci yılında 2 milyondan fazla kullanıcı kazandı. Üyeler arkadaşlarıyla fotoğraf, görüntü, bildiri ve yorum paylaşabiliyordu. Yani Facebook, Twitter ve Instagram’la misal özelliklere sahipti.

MySpace, Facebook ve Twitter‘ın ortaya çıkmasından sonra Friendster gözden düşmeye başladı. Daha sonra 2011 yılında, çoğunlukla Asya ülkelerindeki kullanıcılara odaklı bir toplumsal oyun platformu olarak yine hizmete girdi. Lakin 2015’te Friendster, sistemi askıya aldı ve 2018’de büsbütün ortadan kalktı.

Friendster’ın çöküşünün bir nedeni, siteye kaç üyenin katıldığını takip edememesiydi. Daha fazla insan katıldıkça site gitgide yavaşladı. Beşerler yeni toplumsal ağlara yöneldi.

Instagram üzere lakin artık meyyit: DailyBooth

DailyBooth, kullanıcıları bir başlıkla günlük fotoğraf çekmeye teşvik eden bir fotoğraf blogu sitesiydi. Instagram’a emsal özelliklere sahipti diyebiliriz. Instagram’ın başlatılmasından yaklaşık bir buçuk yıl evvel piyasaya sürüldü.

Şubat 2009’da başlayan DailyBooth, Eylül 2009’da ünlülerin kullanmaya başlamasıyla popülerlik kazandı. Altı aydan kısa bir mühlet sonra 3 milyon fotoğraf yüklemesine ve 10 milyon yoruma ulaştı. Lakin başarısı uzun sürmedi. 2012’nin sonunda resmen kapatıldı.

İlgili Makale
Facebook nefret ve şiddetin önüne geçmek istiyor

MySpace, başarısız toplumsal medya mecralarına katıldı

2005’ten 2008’e kadar MySpace, dünyanın en büyük toplumsal ağ platformuydu. Haziran 2006’da en çok ziyaret edilen web sitesi olarak Google’ı bile geride bıraktı. Lakin 2011 yılında yalnızca bir ayda 10 milyon kullanıcı kaybetti.

MySpace, ferdî profiller, bloglar, kümeler, fotoğraflar, müzik, görüntü ve daha fazlasını sundu. Lakin Facebook’un ortaya çıkması onun da sonunu hazırladı. Yıllar süren düşüşten sonra, MySpace’in müzik sahnesindeki tesirinden yararlanmak umuduyla Specific Media Group ve Justin Timberlake siteyi satın aldı.

iTunes Ping, müziğe odaklı bir ağ oldu

Apple‘a ilişkin iTunes Ping, 2010’da piyasaya çıktığında 1 milyondan fazla kullanıcıya sahipti. Steve Jobs, iTunes Ping’i “Facebook ve Twitter‘ın iTunes ile buluşması gibi” olarak tanımladı. Ping’de kullanıcılar sanatkarları ve arkadaşlarını takip edebilir ve her birinin kısa gönderilerini görebilirdi.

Lakin 1 milyon kullanıcısı onu kurtaramadı. 2012 yılında Ping, kapısına kilit vurdu. Akabinde yerini, Twitter ve Facebook için toplumsal medya entegrasyonu aldı.

Yaratıcı görüntülerin adresi olmuştu: Vine

Vine‘ın kısa lakin görkemli bir varlığı oldu. 2012 yılında Twitter‘ın satın alıp başlattığı bu ağ da başarısız toplumsal medya platformları ortasında girdi. Vine, süratli, altı saniyelik döngüsel görüntü klipleri paylaşmak için geliştirilmişti.

2013’te App Store‘da en çok indirilen fiyatsız uygulama oldu. Aslında epey ilgi cazip, özgün içeriklerin merkeziydi. Güldürü, müzik, stop motion ve animasyon içeren milyonlarca kısa görüntü yüklendi. Hatta birtakım Vine yıldızları televizyon reklamlarında rol alacak kadar ünlendi.

İlgili Makale
Sosyal Medya Düzenlemesi İlgili Yeni Detay

2016’da Twitter, Vine’ın yüklemelerini devre dışı bırakacağını fakat döngülü görüntülerin görüntüleneceğini açıkladı.

Başarısız bir toplumsal medya ağı daha: Meerkat

Meerkat, toplumsal medya meraklıları için öteki bir görüntü platformuydu. Bu platform, canlı yayınlara odaklandı. Elhasıl, canlı yayınlar yapıp paylaşılan bir ağ.

Meerkat’ın gözden düşüşü de Facebook ve Twitter’ın benzeri özellikleri geliştirmesiyle oldu. Twitter, canlı görüntü uygulaması Periscope‘u satın aldı ve Mart 2015’te piyasaya sürdü. Facebook, Nisan 2016’da Facebook Live ile karşımıza çıktı.

Yik Yak’ı duydunuz mu?

2014’te piyasaya sürülen anonim iletileşme taşınabilir uygulaması, genç yetişkinler ortasında süratle ivme kazandı. Yik Yak’ın bedeli 400 milyon Dolara kadar çıkmıştı. En büyük özelliği anonimlikti. Kullanıcıların büyük çoğunluğu lise ve üniversite öğrencileriydi.

Üyeler, etraflarındaki başka anonim kullanıcıların görmesi ve etkileşim kurması için istedikleri her şeyi herkese açık olarak paylaşıyordu. Lakin bu özellik, çeşitli tehditlere ve nefrete dayalı şiddet üzere meselelere yol açtı. Nihayetinde, 2017’nin başlarında büsbütün kapandı.

Dünyanın en tanınan toplumsal ağı Facebook, 2,85 milyardan fazla kullanıcıya sahip. Facebook bir ülke olsaydı, dünyanın en kalabalık ülkesi olurdu. Zira dünyanın en kalabalık ülkesi Çin’in nüfusu 1,404 milyar.